Landelijk kader

Basisvaardigheden zijn verankerd in het DNA van de Bibliotheek. Het wettelijk kader wordt gevormd door de Wsob, WEB en de 'decentralisaties' in het sociaal domein.

Wetgeving


Algemeen kader: de Wet stelseltaken openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob)
Deze wet vormt het brede kader voor de taken van de Bibliotheek en geeft richtingen voor de ontwikkeling van het bibliotheekstelsel. Van kracht sinds 2015.
Officiële publicatie van deze 'Bibliotheekwet'

Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB)
De Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) bepaalt dat het educatiebudget voor de opleidingen Nederlandse taal en rekenen voor niet-inburgeringsplichtige volwassenen niet alleen bij de regionale opleidingencentra (roc’s) besteed hoeft te worden. 
Officiële publicatie van de WEB

Drie 'decentralisaties' in het sociaal domein
Per 2015 zijn drie beleidsterreinen overgedragen van de landelijke overheid aan de gemeenten, inclusief budgetten, bevoegdheden en taken: jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Centraal staat het idee dat de burger zo veel mogelijk zelfredzaam moet zijn. Eventueel benodigde hulp kan het beste in de lokale context worden gegeven. 
Zie ook de Participatiewet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Nationale programma's


Nationaal actieprogramma: Tel mee met Taal 2016-2018 (2019)
Het actieprogramma van de ministeries van OCW, SZW en VWS wil verhinderen dat mensen met beperkte taalvaardigheid aan de kant komen te staan. Het richt zich op het verbeteren van de taalvaardigheid en het leesplezier van kinderen tot en met de basisschoolleeftijd (preventief) en het verbeteren van de taalvaardigheid en het voorkomen van laaggeletterdheid bij volwassenen (curatief). Inmiddels is dit programma verlengd tot en met 2019.
Zie ook het actieprogramma in een factsheet.
Zie ook het actieprogramma Tel mee met Taal en de website Taal mee met Taal.

Nationaal programma voor volwasseneneducatie: Taal voor het leven
Taal voor het Leven is het uitvoeringsprogramma van Tel mee met Taal voor volwassenen. Lokale en landelijke organisaties werken samen om meer laaggeletterden en digibeten te bereiken en te scholen.
Iedere taalvrijwilliger krijgt een gratis training om cursisten te begeleiden om beter te leren lezen en schrijven, en om digitale vaardigheden te verwerven. 
Taal voor het Leven ontwikkelt lesmaterialen voor cursisten en Taalvrijwilligers, en instrumenten om laaggeletterden te bereiken. Met de online Taalmeter kun je 'meten' of iemand mogelijk laaggeletterd is. Je vindt deze instrumenten op de website Basismeters.
Zie ook Taal voor het Leven en informatie over het programma.

Het programma de Bibliotheek en basisvaardigheden
Dit programma sluit aan bij de doelen van Tel mee met Taal. Het ondersteunt Bibliotheken bij het organiseren en aanbieden van diensten basisvaardigheden. Bibliotheken zetten met (digiTaalhuis)partners hun expertise in om basisvaardigheden van volwassenen te verbeteren. Zo vergroten zij de maatschappelijke waarde van de Bibliotheek.
Zie ook het Netwerkplan 2016-2018.

Het programma Kunst van lezen - leesbevordering via de Bibliotheek
Kunst van Lezen biedt gemeenten een leesbevorderingsaanpak op maat via de Bibliotheek. Stichting Lezen als penvoerder en de Koninklijke Bibliotheek verzorgen de landelijke coördinatie en ondersteuning. Kunst van Lezen brengt kinderen en hun ouders in aanraking met lezen en boeken. Er zijn drie programmalijnen:

  • BoekStart voor baby’s en BoekStart in de kinderopvang (0-4 jaar)
  • De Bibliotheek op school in het basisonderwijs (4-12 jaar) en het voortgezet onderwijs (12-18 jaar, met focus op het vmbo)
  • Landelijke, regionale en lokale leesbevorderingsnetwerken tussen Bibliotheken, overheden, consultatiebureaus en onderwijsinstellingen

Zie Kunst van Lezen

Standaarden en eindtermen volwasseneneducatie

De standaarden en eindtermen gelden per eind 2013 voor de opleidingen Nederlandse taal en rekenen voor de volwasseneneducatie. 
Naar het document Standaarden en eindtermen, gepubliceerd op steunpuntbasisvaardigheden.nl.
Voor de educatie-opleidingen gericht op alfabetisering en op het ingangsniveau van het beroepsonderwijs zijn eindtermen vastgesteld voor instroomniveau, basisniveau 1 en basisniveau 2. Ondersteunend aan taal en rekenen zijn voor digitale vaardigheden standaarden beschreven voor het Instroomniveau en eindtermen vastgesteld voor Basisniveau 1 en Basisniveau 2. Deze niveaus sluiten aan op niveau 1F en 2F van Nederlandse taal en rekenen. Met de standaarden en eindtermen wordt het niveau van volwassen leerders op het gebied van Nederlandse taal, rekenen en digitale vaardigheden in beeld gebracht.