Onderzoek Geïnformeerd burgerschap voor iedereen

Gepubliceerd op: 21 februari 2020 14:39

Dit onderzoek wil verhelderen welke factoren de ontwikkeling van digitale geletterdheid stimuleren, en welke factoren deze ontwikkeling juist in de weg staan. Laaggeletterden vormen een van de twee doelgroepen. Biblionet Groningen, de KB, de Rijksuniversiteit Groningen en andere partners werken de komende vier jaar samen aan het onderzoek.

Of het gaat om het beoordelen van nieuws en informatie of communicatie met de overheid: digitale geletterdheid is essentieel om te participeren in de samenleving. Exclusie dreigt voor mensen met een lagere sociaal-economische achtergrond.

Doelgroepen
Dit project bestudeert welke individuele, sociale en technologische factoren de ontwikkeling van digitale geletterdheid stimuleren en verhinderen. Daartoe richt het onderzoek zich op twee groepen:

  • kinderen tussen acht en twaalf jaar, van wie de mediaconsumptie-gewoonten zich ontwikkelen binnen de familie en het onderwijs
  • laaggeletterde volwassenen, bij wie een gebrek aan digitale vaardigheden kan leiden tot digitale exclusie

De KB en Biblionet Groningen zijn betrokken bij het onderzoek naar de tweede doelgroep, vanuit hun rol in het programma Digitale Inclusie.  

Consortiumpartners
In dit onderzoek werken samen:

  • Rijksuniversiteit Groningen
  • SKSG
  • KB
  • Ministerie van BZK
  • Alfa College
  • Biblionet Groningen

De KB haalt de benodigde input op uit het veld.

Hoofdaanvragers en uitvoerders van het project zijn: prof. dr. M.J. Broersma, dr. A.M.L. van Cauwenberge, dr. J.A.C. Swart van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).

Vijf onderzoeken
Dit is een van de vijf onderzoeken die NWO heeft gehonoreerd onder de noemer Digitale samenleving - de geïnformeerde burger. Doel is om de inzet van digitale technieken beter af te stemmen op maatschappelijke wensen, behoeften en vaardigheden, en andersom. In de projecten werken wetenschappers met maatschappelijke organisaties en bedrijven.

Nederlandse burgers lopen internationaal voorop in de adoptie van ICT in hun dagelijkse leven. Maar hun digitale vaardigheden rond privacy of bijvoorbeeld identificeren van nepnieuws, houden daar geen gelijke tred mee. In de onderzoeken staan vragen centraal als:
• Hoe kunnen we de weerbaarheid van burgers bevorderen?
• Hoe kunnen we de variatie aan nieuwsberichten en opinies op internet inzichtelijker maken zodat we beter een standpunt kunnen formuleren?

Prof. dr. Inald Lagendijk, voorzitter van de NWO-beoordelingscommissie: 'Het genereren van meer wetenschappelijke kennis over alle aspecten van digitalisering is voor iedereen van belang. De kennis uit deze onderzoeken gaat Nederlandse burgers helpen om optimaal digitaal vaardig te worden, en levert aanknopingspunten om hier bijpassende technologieën voor te ontwikkelen.'

Kennisagenda Openbare Bibliotheken
De onderzoeksactiviteiten die in het project zijn voorzien, zullen bijdragen aan reflectie over de rol van bibliotheken. Het project is nauw verbonden aan de Kennisagenda Openbare Bibliotheken. Hierin zijn drie overkoepelende onderzoekslijnen geformuleerd om de samenwerking met kennisorganisaties van buiten en met de bibliotheeksector te verstevigen.

Team Science-call
Verder neemt de KB ook deel aan een Team Science-call, die onderdeel is van de onderzoeksagenda van de Vereniging van Universiteiten (VSNU) rondom de digitale samenleving. Hierbij worden teams van maatschappelijke spelers, bedrijven, overheid en programma-onderzoekers samengebracht, die in tien maanden concrete resultaten proberen te boeken. In samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen, de Erasmus Universiteit Rotterdam, de Open Universiteit en enkele kopgroep-bibliotheken wordt onderzocht wat de doelgroep verwacht van het aanbod rondom digitale vaardigheden en de digitale overheid. En ook wat hen weerhoudt van deelname en hoe bibliotheekmedewerkers deelname kunnen bevorderen, bijvoorbeeld door doorverwijzing te verbeteren.

Meer informatie
Lees meer over de vijf onderzoeken naar de digitale samenleving