Werk & Inkomen

Om ongelijkheid te voorkomen en mensen blijvend te laten participeren in de samenleving, is het essentieel dat zij zich blijven ontwikkelen en ontplooien.

Strategie
De afgelopen jaren is de arbeidsmarkt sterk veranderd: het aantal zzp’ers groeit, ouderen werken langer door en de arbeidsmobiliteit is toegenomen. Ook zijn technologische ontwikkelingen van invloed, zoals robotisering, automatisering en digitalisering. Al deze ontwikkelingen vergroten de ongelijkheid tussen mensen die wel en niet over de gevraagde vaardigheden voor de arbeidsmarkt beschikken. Het gaat hierbij zowel om basisvaardigheden - zoals lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden - als om vaardigheden op het gebied van bijvoorbeeld het verwerken en begrijpen van informatie, en om flexibiliteit.

Vooral kwetsbare burgers als laagopgeleiden en ouderen lopen het risico de aansluiting met de ontwikkelingen te verliezen. Een leven lang leren is een van de leidende beginselen van de Bibliotheek. Het is voor de Bibliotheek van strategisch belang om in te spelen op de educatieve behoeften van kwetsbare burgers op dit gebied. Dit om ervoor te zorgen dat zij volwaardig kunnen blijven meedoen in onze samenleving.

Extra landelijke aandacht
De extra landelijke aandacht voor het domein Werk & Inkomen - zowel in de Kamerbrief over de vervolgaanpak van Tel mee met Taal als in het SER adviesrapport Samenwerken aan taal - is een extra stimulans voor de Bibliotheek om hier (nog) sterker op in te zetten.  

Beleid
De Bibliotheek biedt mogelijkheden voor volwassenen om zich te ontwikkelen en kennis bij te houden. Zij draagt hiermee bij aan langdurige arbeidsmarktparticipatie en de duurzame inzetbaarheid van werknemers.

De Bibliotheek kan zich hierin enerzijds richten op werkende mensen (werknemers, werkgevers, ZZP'ers) en anderzijds op werkzoekenden. Er zijn dus twee invalshoeken: hoe bereik je werkende mensen met beperkte basisvaardigheden en hoe help je mensen met beperkte basisvaardigheden een geschikte baan te vinden?

Mogelijke rol en programmering bibliotheek:

  • Laagdrempelige cursussen en programmering organiseren, samen met (lokale) partners. Bijvoorbeeld Walk & Talks, De Praktijkbiebspeeddates werk, bijeenkomsten van JobOn (voorheen DeBroekriem) en workshops of lezingen voor ondernemers.
  • Spreekuren waar werkzoekenden kunnen oefenen met onder meer hun CV en sollicitatiebrieven schrijven. Ook worden ze ondersteund op het gebied van werk.nl.
  • Digitale cursussen met aandacht voor je online profiel en online solliciteren, zoals Presenteer jezelf of een workshop LinkedIn.
  • Programma’s van Stichting Lezen & Schrijven, zoals Werk ze (een baan vinden) en Voor jezelf (je eigen bedrijf starten).
  • Lesmaterialen en taalcoaching aanbieden over werk en inkomen. Bijvoorbeeld de (les)programma Lees en Schrijf! Taal op het werk van Oefenen.nl, de gratis online programma's van WERK-portal.nl en het blended learning-traject Zoek werk van De Levende Sollicitatiegids.
  • Cursussen Empowerment voor wie actief aan zijn toekomst wil werken, maar moeite heeft met bepaalde vaardigheden.
  • Flexibele werkplekken aanbieden voor zzp’ers en werkzoekenden.
  • Een (wissel)collectie aanbieden op locatie bij een SW-bedrijf of werkgever.
  • Cursussen Basisvaardigheden aanbieden voor werknemers en werkzoekenden die worden doorverwezen door bijvoorbeeld UWV, SW-bedrijven en overige werkgevers.
  • Werkgevers-events organiseren, in samenwerking met partners.

Uitvoering
Mogelijke samenwerkingspartners in het domein Werk & Inkomen zijn onder andere:

  • Gemeente
  • Dienst Werk en Inkomen
  • UWV Werkbedrijf
  • Bedrijven voor arbeidsbemiddeling, arbeidsintegratie en sociale werkvoorziening
  • Overige bedrijven en werkgevers
  • Kamer van Koophandel
  • Ondernemersverenigingen
  • Leren & Werken
  • Stichting Lezen & Schrijven
  • Opleiders (zowel ROC als commerciële partijen)

Uitgelicht: werkgevers als samenwerkingspartner
In het bestrijden van laaggeletterdheid zijn werkgevers interessante partners. Ook werknemers kunnen immers kampen met taalproblemen, terwijl dit niet altijd zichtbaar is. Laagtaalvaardige werknemers hebben dikwijls moeite met formulieren invullen, e-mails versturen en veiligheidsinstructies lezen. Maar dat niet alleen. Een taalachterstand heeft ook grote invloed op de onderlinge communicatie met collega’s en op de communicatie met klanten. Ook rond digitale vaardigheden wordt er steeds meer van werknemers verwacht, terwijl dit lang niet voor iedereen vanzelfsprekend is.

Beheersen werknemers deze vaardigheden niet voldoende, dan kan dit leiden tot:

  • Meer veiligheidsincidenten
  • Meer fouten in het werk
  • Meer ziekteverzuim
  • Minder efficiency
  • Beperkte professionalisering van werknemers
  • Onvoldoende ontwikkeling van de organisatie

Effecten van samenwerking met werkgevers
Door samen te werken met werkgevers, heeft de Bibliotheek een nieuwe ingang om minder (digi)taalvaardige mensen te bereiken. Samen kun je een plan op maat opstellen om mensen die dat nodig hebben te identificeren en structureel te ondersteunen. Betrek hierbij vooral ook je lokale taalnetwerk. Samen kun je immers een breed aanbod realiseren, zowel formeel als non-formeel.
Investeren in de (digi)taalvaardigheid van werknemers kan leiden tot omkering van negatieve naar positieve effecten, duurzame inzetbaarheid van medewerkers en hogere medewerkerstevredenheid.
Medewerkers ervaren meer zelfvertrouwen, zelfstandigheid, durf om te vragen, ontwikkelingsmogelijkheden en kansen op de arbeidsmarkt.
Voor de organisatie zijn de effecten ook duidelijk: meer betrokkenheid en enthousiasme, teamgevoel, effectievere communicatie, een hogere productie en klanttevredenheid.

Taalvaardigheid per branche
Bijna 14 procent van de werknemers in Nederland heeft moeite met lezen en schrijven. Zo'n 9 procent van de werknemers (740.000) is zelfs laaggeletterd. Per sector van de arbeidsmarkt is een schatting gemaakt van het percentage laagtaalvaardige medewerkers. De percentages verschillen aanzienlijk per sector:

Ter inspiratie en voorbeelden van collega's