Vrijwilligers opleiden (artikel)

Vrijwilligers worden steeds belangrijker samenwerkingspartners voor bibliotheken. Vrijwilligers die bij bibliotheken werken hebben diverse achtergronden. Het kunnen oud-docenten zijn, werkzoekenden, gepensioneerden, immigranten of studenten. Het is belangrijk dat ze over voldoende bagage beschikken om je deelnemers goed te kunnen begeleiden.

Het belang van professionalisering van vrijwilligers


De meeste vrijwilligers hebben geen bibliotheekervaring

De meeste vrijwilligers (83%) die zich bij bibliotheken aanmelden hebben volgens Stichting Bibliotheekwerk geen eerdere ervaring in de bibliotheekbranche. Een goede intake en coaching bij de uitvoering van taken zou daarom als standaard moeten gelden bij het werken met vrijwilligers. Door als bibliotheek ook in deze onbetaalde krachten te investeren bewaak je namelijk de kwaliteit van de dienstverlening. Bovendien vergroot je de positieve effecten van het werk voor de vrijwilligers zelf. Voor al deze groepen heeft het vrijwilligerswerk namelijk een bepaalde waarde. Denk daarbij aan activering, een opstap naar herintreding, sociale contacten, het vergroten van het netwerk en nieuwe kennis en werkervaring opdoen. Investeren in de professionalisering van vrijwilligers heeft dus voordelen voor zowel bibliotheken als de vrijwilligers zelf. 

Borg de toekomst van je dienstverlening

Investeren in coaching en ontwikkeling van vrijwilligers is ook vanuit het oogpunt van het langdurig binden en behouden van deze belangrijke arbeidskrachten van belang. Met het oog op bezuinigingen en de transformatiefase waarin de bibliotheekbranche zich bevindt, zullen vrijwilligers ook in de toekomst belangrijke samenwerkingspartners zijn voor ondernemende bibliotheken. Door de inzet van vrijwilligers wordt namelijk niet alleen de binding tussen de bibliotheek en de samenleving versterkt, maar worden ook mogelijkheden gecreëerd voor uitbreiding en innovatie van dienstverlening.

Competenties van vrijwilligers

Voor het uitoefenen van sommige functies is het noodzakelijk dat vrijwilligers gerichte scholing of training volgen. Dit is ook het geval voor vrijwilligers die ingezet worden als trainer of begeleider bij dienstverlening op het gebied van digitale basisvaardigheden. Vrijwillige begeleiders moeten namelijk niet alleen zelf over goede (digitale) basisvaardigheden beschikken maar ook weten hoe ze deze kennis kunnen overbrengen op anderen. Ook moeten vrijwilligers kunnen omgaan met verschillende digitaal niet-vaardige doelgroepen. Er bestaan verschillende beschrijvingen die gaan over de houding en het niveau van kennis en vaardigheden waarover vrijwillige begeleiders zouden moeten beschikken en die bibliotheken kunnen gebruiken bij de selectie en ontwikkeling van hun vrijwilligers, er is echter nog geen consensus over de competenties voor vrijwilligers: een overzicht is in ontwikkeling.