Samenwerken met de gemeente

Bibliotheken die diensten basisvaardigheden en/of een digiTaalhuis willen aanbieden doen er goed aan zich zichtbaar en duidelijk te positioneren in het sociaal domein en bij gemeenten.

Taal begint Lokaal: wethouders en burgemeesters bloggen

‘Laaggeletterden weten hun taalachterstand wonderbaarlijk goed te verbergen, wat het ingewikkeld maakt ze hulp te bieden. Het is daarom noodzaak dat we bewustwording creëren.’ Dat zegt Marleen Damen, wethouder Werk en Inkomen en Financiën in Leiden, in haar blog voor Stichting Lezen & Schrijven.

Damen is de eerste blogger op Taal begint Lokaal van honderd wethouders en burgemeersters die zijn uitgenodigd om ideeën te lanceren om laaggeletterdheid aan te pakken. 

Bekijk het artikel op Tel mee met Taal.  
Lees de blog van Marleen Damen over de integrale aanpak in Leiden op Taal begint Lokaal.

De gemeente: je belangrijkste samenwerkingspartner


Jantiene Kriens, voorzitter van de directieraad van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseert bibliotheken een actieve houding aan te nemen: wacht niet af maar stap op de gemeente of wethouders af en ga het gesprek aan. Denk daarbij vanuit het maatschappelijk vraagstuk: Wat kun je (vanuit dienstverlening rondom basisvaardigheden) bijdragen aan de oplossing? Kom met ideeën en samenwerkingsprojecten, passend in de kaders. 

Om dit te kunnen doen, is goed onderzoek nodig. Informeer als bibliotheek naar het beleid en de speerpunten van je eigen gemeente en probeer daarbij aan te sluiten met jouw educatieaanbod. Wat zijn de belangrijkste kwetsbare doelgroepen in jouw gemeente, welke activiteiten worden gefinancierd, aan welke ondersteuningsbehoeften wordt (nog) niet voldaan en kun jij als bibliotheek – al dan niet samen met partners – daar invulling aan geven?

Neem in een plan van aanpak ook concrete resultaten op van methodes die ergens anders al zijn geïntroduceerd. Deze cijfers zijn handig om zelf scherper na te denken over een passende aanpak, maar ook om partners te overtuigen van de kans op succes. En kijk ook altijd naar aanbieders van vergelijkbare diensten in jouw buurt. Misschien kun je samenwerken of als bibliotheek bepaalde diensten beter of goedkoper aanbieden (bron: https://vng.nl/files/vng/20140625_presentatie3dprobiblio.pdf )

Aandachtspunten

  • Ga na op welke beleidspunten of welke gemeentelijke problemen je project aansluit.
  • Bedenk voor welke gemeentelijke afdelingen het project interessant is. Vaak is de afdeling cultuur de hoofdsubsidiegever, maar ook afdelingen als educatie, welzijn, sociale zaken, re-integratie en inburgering hebben belang bij de bestrijding van laaggeletterdheid.
  • Onderzoek of er aanvullende financiering via de gemeente mogelijk is. Vaak is er projectfinanciering beschikbaar voor projecten die inspelen op gemeentelijke beleidsdoelstellingen. Houd daarom regelmatig contact met ambtenaren van diverse afdelingen. Je krijgt dan een beter beeld van de speerpunten van de gemeente en de mogelijkheden voor aanvullende financiering.
  • Laat wethouders, raadsleden en ambtenaren nadrukkelijk zien wat je doet op het gebied van laaggeletterdheid, zowel voor opdrachtgevers als voor gebruikers. Ga er niet vanuit dat dat wel duidelijk is.
  • Betrek wethouders en raadsleden bij jullie aanpak van laaggeletterdheid. Nodig ze uit voor een rondleiding in de bibliotheek of vraag ze voor feestelijke openingen van eigen initiatieven. 
  • Koppel altijd resultaten van je projecten terug naar de gemeente. Alleen dan wordt duidelijk wat de bibliotheek doet en wat dat opgeleverd heeft. 
  • Intern: Definieer hoe je programma op basisvaardigheden binnen het beleid van je bibliotheek past. Basisvaardigheden hebben raakvlakken met diverse onderwerpen als participatie, werk, educatie, mediawijsheid en ontmoeting.
  • Ga na wat er zoal aan activiteiten en projecten door bibliotheken in het hele land gedaan wordt en communiceer dit naar de betrokken medewerkers. Er zijn vele, goed gedocumenteerde, voorbeelden te vinden.
  • Onderzoek hoe er een goede verbinding gemaakt kan worden met aangrenzende terreinen binnen de bibliotheek. Er zijn veel zinvolle combinaties te maken. Zo kan met BoekStart de bestrijding van laaggeletterdheid bij volwassenen gekoppeld worden met ouderparticipatie in achterstandswijken. Of de aanpak van laaggeletterdheid kan aansluiten op het bevorderen van digitale vaardigheden (mediawijsheid), eventueel in relatie tot werk en re-integratie.  

Voorbeelden van gemeenten die beleid hebben rond laaggeletterdheid: te gebruiken als voorbeeld en ter inspiratie in het overleg met je eigen gemeente.